Zdrowie serca Co tak naprawdę oznaczają wyniki pomiaru ciśnienia krwi
120/80. 135/88. 148/95. Wynik pomiaru ciśnienia krwi to dwie liczby oddzielone ukośnikiem, ale co one tak naprawdę oznaczają i kiedy różnica między nimi zaczyna mieć znaczenie?
Ciśnienie krwi jest jednym z najczęściej mierzonych wskaźników zdrowia, a jednocześnie jednym z najmniej zrozumiałych. Większość ludzi ma mgliste pojęcie, że powinno ono być poniżej pewnego poziomu, ale znacznie mniej osób potrafi wyjaśnić, co oznaczają te liczby, dlaczego są dwie, ani czym w praktyce różni się odczyt 120/80 od 140/90.
Ta luka w zrozumieniu ma znaczenie. Ponieważ ciśnienie krwi jest jednym z najważniejszych i modyfikowalnych czynników ryzyka zawału serca, udaru mózgu i innych problemów związanych ze zdrowiem serca, a im wcześniej zrozumiesz swoje wyniki, tym więcej możesz z nimi zrobić.
Wyjaśnienie tych dwóch liczb
Ciśnienie krwi mierzy się w milimetrach słupa rtęci (mmHg) i podaje w postaci dwóch liczb. Pierwsza, wyższa liczba to ciśnienie skurczowe — ciśnienie w tętnicach w momencie, gdy serce bije i wypompowuje krew. Druga, niższa liczba to ciśnienie rozkurczowe — ciśnienie w momencie, gdy serce odpoczywa między uderzeniami.
Obie wartości mają znaczenie. W przeszłości większą uwagę poświęcano ciśnieniu skurczowemu, zwłaszcza jako czynnikowi prognostycznemu ryzyka u osób starszych, ale aktualne wytyczne jasno wskazują, że podwyższone wartości ciśnienia rozkurczowego są również istotne klinicznie i nie należy ich ignorować.
Co oznaczają poszczególne przedziały
Ciśnienie krwi dzieli się na przedziały odpowiadające różnym poziomom ryzyka sercowo-naczyniowego. Wiodące organizacje kardiologiczne stosują zasadniczo następujący podział:
Kategoria | Ciśnienie skurczowe (mmHg) | Ciśnienie rozkurczowe (mmHg) |
Optymalne | Poniżej 120 | Poniżej 80 |
Normalne | 120–129 | 80–84 |
Górna granica normy | 130–139 | 85–89 |
Nadciśnienie tętnicze 1. stopnia | 140–159 | 90–99 |
Nadciśnienie tętnicze 2. stopnia | 160–179 | 100–109 |
Nadciśnienie tętnicze 3. stopnia | 180 lub więcej | 110 lub więcej |
Pojedynczy odczyt powyżej normy sam w sobie nie stanowi powodu do niepokoju. Ciśnienie krwi naturalnie zmienia się w ciągu dnia w zależności od aktywności, stresu, pozycji ciała, a nawet czasu od ostatniego posiłku lub wypicia kawy. Liczy się stały wzorzec w dłuższej perspektywie czasowej.
Warto wiedzieć: Ciśnienie krwi mierzone w gabinecie lekarza pierwszego kontaktu jest często wyższe niż odczyty uzyskane w domu. Jest to dobrze udokumentowane zjawisko zwane nadciśnieniem białego fartucha. Nawet niewielki niepokój związany z przebywaniem w placówce medycznej wystarcza, by tymczasowo podwyższyć odczyty. Monitorowanie ciśnienia w domu przez kilka dni pozwala uzyskać dokładniejszy poziom odniesienia.
Dlaczego różnica między tymi dwiema wartościami ma znaczenie
Różnica między wartością skurczową a rozkurczową nazywana jest ciśnieniem tętna. U zdrowej osoby dorosłej wynosi ona zazwyczaj około 40 mmHg. Zwiększające się ciśnienie tętna, w którym wartość skurczowa rośnie, podczas gdy rozkurczowa pozostaje taka sama lub spada, może być oznaką sztywności tętnic, która nasila się wraz z wiekiem i stanowi uznany czynnik ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Jest to jeden z powodów, dla których monitorowanie ciśnienia krwi staje się coraz ważniejsze wraz z wiekiem, nawet jeśli odczyty zawsze były w normie. Najważniejsze zmiany są często stopniowe i przebiegają bezobjawowo.
Ograniczenia pojedynczego pomiaru
Pojedynczy pomiar ciśnienia krwi, niezależnie od tego, czy został wykonany w domu, czy w przychodni, stanowi jedynie migawkę, a nie pełny obraz sytuacji. Wynik 145/92 pewnego poranka może wynikać ze złego snu, stresującej drogi do pracy lub trzech filiżanek kawy przed śniadaniem. Może on jednak również odzwierciedlać rzeczywistą tendencję, którą warto uwzględnić.
Jedynym sposobem, aby odróżnić te dwa przypadki, jest regularne mierzenie ciśnienia przez dłuższy czas i analizowanie średnich, a nie pojedynczych odczytów. Dlatego właśnie domowe monitorowanie, przeprowadzane prawidłowo i rejestrowane przez kilka dni lub tygodni, dostarcza znacznie więcej informacji klinicznych niż coroczna kontrola w gabinecie lekarskim.
Kiedy skonsultować się z lekarzem rodzinnym
Jeśli Twoje domowe pomiary wielokrotnie przez kilka dni utrzymują się powyżej 135/85, warto omówić to z lekarzem rodzinnym. Nie musisz czekać do następnej zaplanowanej wizyty – większość gabinetów może zorganizować kontrolę ciśnienia krwi, a w wielu przypadkach wystarczy konsultacja telefoniczna lub online.
Jeśli odczyt przekracza 180/110 i występują objawy, takie jak silny ból głowy, ból w klatce piersiowej, duszności lub zaburzenia widzenia, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Uwaga dotycząca dokładności: Wiarygodność odczytów zależy od dokładności używanego urządzenia. Należy wybierać ciśnieniomierze, które przeszły walidację kliniczną, co oznacza, że zostały niezależnie przetestowane i potwierdzono, iż spełniają medyczne standardy dokładności. Ciśnieniomierze OMRON należą do najczęściej poddawanych walidacji klinicznej urządzeń dostępnych na rynku i są wykorzystywane jako urządzenia referencyjne przez pracowników służby zdrowia.
Znajdź odpowiedni dla siebie ciśnieniomierz OMRON.
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli masz obawy dotyczące swojego ciśnienia krwi lub zdrowia układu sercowo-naczyniowego, skonsultuj się z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.
OHEAPP-1145